Chưa đầy hai tháng sau khi nhậm chức, đương kim Thủ tướng Anh Burnham đã đưa Thủ tướng Canada lên khán đài đội bóng ông yêu thích, Everton. Từ thập niên 1960, đã có ít nhất 10 thủ tướng công khai tuyên bố hoặc ngầm ám chỉ đội bóng mình yêu thích. Có người để lại ấn tượng sâu sắc - Blair mặc áo Newcastle thậm chí còn đi vào kịch bản và được đưa lên phim. Có người lại gây tranh cãi - Cameron từng nói hai đội bóng khác nhau ở hai thời điểm, và mối tình với bóng đá của ông cũng được kể theo hai mốc thời gian, tạo nên trò cười luôn mới.

Thưa Thủ tướng, đội bóng của ngài là gì?

Luật bóng đá hiện đại ra đời tại Cambridge vào thế kỷ 19, nơi quy tụ con em các gia đình quyền quý; bước sang thế kỷ 20, bóng đá ngày càng trở thành môn thể thao đại diện của tầng lớp công nhân. Các quý ông Đảng Bảo thủ xuất thân từ Harrow, Eton thường giữ khoảng cách với môn thể thao này. Cháu nội của Công tước Marlborough đời thứ bảy, cựu Thủ tướng Winston Churchill, từng thừa nhận rằng dù ông sẽ thân thiện nắm tay các cầu thủ Anh và nói “chàng trai tốt”, bản thân ông không mấy hứng thú với bóng đá, ông thích polo hơn.

Mãi đến thập niên 1960, khi Thủ tướng Công đảng Harold Wilson lên nắm quyền, mối quan hệ vừa tôn trọng vừa giữ khoảng cách giữa thủ tướng và người hâm mộ mới thay đổi. Có truyền thông đã thống kê “thành phần” CĐV của từng thủ tướng, chúng ta có thể hiểu qua hình dưới đây.

Đội bóng yêu thích của các thủ tướng từ thập niên 1960

Wilson (Công đảng, 1964-1970, 1974-1976) Huddersfield

Heath (Bảo thủ, 1970-1974) Burnley

Major (Bảo thủ, 1990-1997) Chelsea

Blair (Công đảng, 1997-2007) Newcastle

Gordon Brown (Công đảng, 2007-2010) Raith Rovers (Giải hạng nhất Scotland)

Cameron (Bảo thủ, 2010-2016) Villa

Truss (Bảo thủ, 2022) Norwich

Sunak (Bảo thủ, 2022-2024) Southampton

Starmer (Công đảng, 2024-2026) Arsenal

Burnham (Công đảng, 2026-) Everton

Không phải CĐV: Callaghan, Thatcher, Johnson (nói ủng hộ tất cả các đội London), Theresa May (có nguồn nói ủng hộ Wimbledon, có nguồn nói Norwich, đều chưa công khai thừa nhận)

Từ biểu đồ này có thể thấy, trong số các thủ tướng tự nhận mình là CĐV, Công đảng và Bảo thủ mỗi bên chiếm một nửa. Các thủ tướng Bảo thủ không có đội bóng yêu thích nhiều hơn. Tất nhiên, số liệu này tính cả các thủ tướng sau khi bóng đá hiện đại ra đời vào giữa thế kỷ 19, khi đó Công đảng còn chưa tồn tại. Điều rõ hơn trong biểu đồ là một ranh giới tiềm tàng Bắc - Nam: vùng trung và bắc đảo Anh, vốn là thành trì của Công đảng, đã sản sinh không ít thủ tướng là CĐV. Trong số các thủ tướng Bảo thủ đến từ miền nam nước Anh, cũng có không ít người công khai ủng hộ các CLB. Dù trong đó có vài người có thật sự là CĐV hay không vẫn còn là dấu hỏi.

Wilson: Chỉ khi Công đảng cầm quyền, Anh mới có thể vô địch World Cup

Nói về bóng đá và công khai thân phận CĐV quả thực là một cách lấy lòng dư luận. Khi Anh vô địch World Cup năm 1966, Thủ tướng đương nhiệm Wilson nói: “Mọi người có để ý không, chỉ khi Công đảng lên cầm quyền, Anh mới giành được World Cup.” Nhưng giờ đã là năm 2026, Anh vẫn chỉ có đúng một lần vô địch World Cup, còn Công đảng đã ba lần mất quyền.

Ông cũng rất thích dùng bóng đá để ví von công việc của mình: “Là lãnh đạo Công đảng, tôi vừa phải sút penalty, vừa phải làm thủ môn; tôi còn phải đá phạt góc và băng xuống dọc biên.” Ông thậm chí từng chủ động xin lên đài truyền hình bình luận World Cup, nhưng cuối cùng bị từ chối trong sự im lặng của phía bên kia.

Bà Thatcher: Tuyên chiến với côn đồ bóng đá A, B, C-Z

Thảm kịch Hillsborough nổi tiếng xảy ra dưới thời một nữ thủ tướng bị người hâm mộ coi là “tai tiếng”, đó chính là bà Thatcher.

Margaret Thatcher từng nhiều lần chỉ trích côn đồ bóng đá và nỗ lực đẩy họ ra khỏi sân vận động, nhưng sự quyết liệt này cũng ảnh hưởng đến những CĐV vô tội. Khi đó, bà đã áp dụng một hệ thống giấy tờ có phạm vi bao phủ rất rộng, kiểm soát khu vực uống rượu và các quy định hạn chế CĐV, đồng thời mạnh tay trấn áp nhóm CĐV cực đoan.

Theo The Guardian, trong bối cảnh thảm kịch Heysel và Hillsborough lúc bấy giờ, việc bà nhắm mũi dọn vào CĐV trên thực tế đã góp phần cổ vũ một sự bôi nhọ, đồng thời đẩy mạnh chương trình nghị sự về “côn đồ bóng đá” - biến những người công nhân nghèo trên khán đài thành “kẻ ăn bám phúc lợi”, “kẻ say rượu”, “kẻ côn đồ”. Sau khi cuộc điều tra lần hai về thảm kịch Hillsborough được “lật ngược”, Thatcher - người từng ra tay cay nghiệt và được xem là “kẻ chủ mưu phía sau” - đã trở thành tâm điểm chỉ trích, kể cả trong “bạo loạn Kenilworth Road” khi cảnh sát đánh CĐV. Dù Thatcher cũng từng nói “hoan nghênh mọi người trở lại sân vận động an toàn”, nhưng mối quan hệ giữa bà và người hâm mộ tuyệt đối khó có thể được mô tả bằng bất kỳ từ ngữ thân thiện, gần gũi nào.

Blair: Hãy tin tôi, tôi thật sự là CĐV Newcastle

Blair từng vắt óc để chứng minh mình không nói dối chuyện là CĐV Newcastle. Khi đó có phóng viên viết rằng Blair nhấn mạnh ông đã đến sân xem huyền thoại Newcastle Milburn thi đấu từ nhỏ để chứng minh mình là CĐV trung thành của Newcastle, nhưng khi Milburn rời Newcastle, Blair mới bốn tuổi. Sau đó Blair phủ nhận trong phỏng vấn rằng mình từng nói câu đó, và còn mất nhiều công sức để sửa lỗi chính tả của phóng viên. Nhưng nhiều người vẫn cho rằng Blair đang giả làm CĐV, giống như giọng London có phần cố ý của ông. Tuy vậy, nhiều người hơn công nhận thân phận CĐV Newcastle của ông. Trong phim “Nữ hoàng”, sau khi Diana qua đời, diễn viên thủ vai Blair mặc chiếc áo sọc đen trắng của Newcastle khi liên lạc với cố vấn, tạo nên một nét nhấn trong phim.

Brown: Chuyện bỏ tiền ủng hộ đội bóng yêu thích là thật, nhưng lễ trừ tà là giả nhé

Một thủ tướng khác là Gordon Brown tuy không rầm rộ thúc đẩy chính sách bóng đá nào trong nhiệm kỳ. Nhưng ông thực sự đã làm rất nhiều cho đội bóng yêu thích của mình. Năm 2005, ông bỏ tiền cứu đội bóng yêu thích Raith Rovers; năm 2006, ông đích thân đứng ra thuyết phục cầu thủ Marvin Andrews gia nhập. Sau đó có tin đồn rằng ông và HLV khi đó Craig Levein cùng đến nhà thờ bàn chuyện chuyển nhượng và tình cờ gặp một buổi lễ trừ tà. Tuy nhiên, gần đây, tin từ The Independent cho biết ông phủ nhận chuyện lễ trừ tà.

Brown từng dự định bỏ 5.000 bảng để tham gia cứu đội bóng yêu thích. Ông còn liên hệ với Jack Vettriano trong giới nghệ thuật, các nhà văn Nick Hornby và Ian Rankin, mời họ đứng ra ủng hộ. Ông cũng hỏi Coldplay xem ban nhạc có sẵn lòng tổ chức một buổi diễn từ thiện vì mục tiêu này không, bởi tay bass Guy Berryman của ban nhạc cũng là CĐV Raith Rovers. Cuối cùng đội bóng đã được bảo toàn.

Cameron: Tôi là CĐV Villa từ nhỏ, xin mọi người hãy ủng hộ West Ham

Sau khi bị cú tấn công thân dân trắng trợn của nhiều thủ tướng Công đảng làm cho choáng váng, các thủ tướng Bảo thủ vốn đại diện cho giới tinh hoa cũng bắt đầu nói về bóng đá, dù có thể họ không hiểu bóng đá. Cameron từng nhiều năm khẳng định mình là CĐV Villa, nhưng đến năm 2015, ông bỗng nói trong một bài phát biểu rằng mong mọi người ủng hộ West Ham “mà ông yêu thích”. The Guardian không chút nể nang bình luận rằng CĐV có thể gọi nhầm tên bất kỳ ai ở trường học, ở văn phòng, trên giường, nhưng tuyệt đối không bao giờ gọi nhầm đội bóng yêu thích trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ngoài ra, năm 2001, ông từng công khai nói tại Hạ viện rằng mình không phải CĐV bóng đá, nhưng sau đó lại đổi giọng ngay trong phát biểu tiếp theo; năm 2012, ông nói bắt đầu ủng hộ Villa từ năm 13 tuổi, đến năm 2015 lại đổi thành 16 tuổi.

Sunak: Các bạn xứ Wales, có phải rất mong chờ Euro 2024 không

Sunak tự nhận là CĐV Southampton, nhưng có vẻ ông không cài ứng dụng Dongqiudi và bản quốc tế để quan tâm tình hình bóng đá. Cuộc trò chuyện của ông tại Nam Wales năm 2024 bị phanh phui. Tại một quán bar, ông hỏi những vị khách cùng bàn xem mọi người có phải rất mong chờ tất cả các trận đấu sắp tới không. Kết quả là cả quán im phăng phắc; Sunak nói tiếp: “Điều đó có thể khiến mọi người hòa nhập với nhau”, ngay sau đó mọi người lắc đầu lia lịa. Sau đó một nam khách hàng nói toạc ra tất cả: đó là vì Wales còn chẳng giành vé dự vòng chung kết Euro 2024.

Burnham: Tại sao chỉ bóng đá không được uống rượu trên khán đài

Burnham quả thực là một CĐV chân chính. Con đường chính trị của ông cũng có chút liên quan đến bóng đá. Ngay từ năm 1997 khi mới bước vào chính trường, ông đã làm nhân viên hành chính trong nhóm công tác bóng đá của Quốc hội, sau đó trước tuổi 50 lại giữ chức Bộ trưởng Văn hóa, Truyền thông và Thể thao. Khi bị CĐV Liverpool la ó trên sân, ông từng đề nghị Thủ tướng đương nhiệm Brown điều tra lại thảm kịch Hillsborough, từ đó thúc đẩy cuộc điều tra lần hai và cuối cùng minh oan cho các nạn nhân. Burnham cũng rất mong muốn thúc đẩy việc bãi bỏ lệnh cấm CĐV uống rượu trên khán đài sân vận động. Ông cho rằng luật này mang tính phân biệt đối xử và đã lỗi thời, bởi các môn thể thao khác đều được uống rượu trên khán đài, chỉ bóng đá là không. Dù ông nhiều lần “đứng ra nói lẽ phải” cho CĐV, nhưng đôi khi ông dường như nói quá nhiều về bóng đá.

Sau khi Man City bị phát hiện có 114 vi phạm được xác lập, Burnham - từng là Thị trưởng Manchester - nói rằng ông rất lo sẽ mất Man City. Phát biểu này lập tức gây phản ứng dữ dội trong dư luận. Dù Burnham giải thích rằng ông không thể can thiệp, nhưng ông nhắc đến việc với tư cách CĐV Everton, ông từng đấu tranh cho quyền lợi của Everton khi đội bóng này đối mặt cáo buộc tài chính. Điều đó càng khiến giới bóng đá và truyền thông Anh gióng lên hồi chuông cảnh báo. Burnham sau đó vội vàng giải thích và cho biết sẽ công khai các liên hệ với ông chủ Man City, nhưng dường như vẫn không dập tắt được đám cháy sau nhà bất ngờ bùng lên vì bóng đá.

Bóng đá và thủ tướng dường như giống như mặt trời và vệ tinh: khi bạn ở quá xa, bạn bị coi là không hiểu phong tình, có thể bị hất khỏi quỹ đạo và từ đó lang thang giữa các vì sao. Nhưng khi bạn đến quá gần, bạn lại bị coi là quá thân thiết, và sức nóng cùng bức xạ của nó lại khiến người ta không thể chịu đựng nổi.

Khi bị hỏi câu hỏi hiểm hóc “Thưa Thủ tướng, ngài có yêu bóng đá không, đội bóng yêu thích của ngài là gì”, kẻ giả vờ thừa nhận sẽ phải dùng cả đời để tiếp tục tạo ra vô số lời nói dối cho lời nói dối này, cho đến khi bị vạch trần hoặc bước vào mồ. Người thật sự yêu bóng đá lại phải giữ im lặng vì điều đó, tránh để người ta thấy dù chỉ một chút thiên vị hay cài cắm tư lợi, để rồi bị coi là kẻ tự phụ tưởng có thể che trời bằng một tay.